Ankara Ulucanlar Cezaevi Müzesi

 

Kentlerin toplumsal hafızaları vardır. Ankara Saraçoğlu Mahallesi, Atatürk Bulvarı, Kızılay-Sıhhiye-Ulus meydanları, Çankaya Köşkü ve daha niceleri… Ankara’daki en önemli toplumsal hafıza mekânlarından biri de Ulucanlar Cezaevi Müzesi olmaktadır. Müzenin hangi köşesine giderseniz gidin, Ulucanlar Cezaevinde ziyaretçileri farklı bir anı, farklı bir hikâye, 81 yıllık bir siyasi ve sosyal tarih karşılıyor. Bütün yaşanmışlıkları ile birlikte şimdi bambaşka bir yüzle ziyaretçilerini ağırlayan Ulucanlar Cezaevi, bizleri Türkiye’nin yakın tarihi ile birlikte kendi içsel yolculuğumuza da çıkarıyor. Geçmişimizle yüzleşmemizi sağlıyor.

Ulucanlar Cezaevi Müzesi

Ulucanlar Cezaevi’nin yapılış tarihi, cumhuriyetin ilk yıllarına dayanıyor. 1925 yılında inşa edilen cezaevinin geçmişi, Türk siyasi hayatından kesitler sunuyor adeta. Ulucanlar Cezaevi sadece infazların değil, tanınmış mahkûmları ile de tarihe ismini yazdırdı. Çok sayıda yazar, gazeteci ve şair girdi kapısından. Darbeler ve sıkıyönetim dönemlerinde birçok yazarın, politikacının, öğretmenin ve sinemacının yolu geçti Ulucanlardan. Açık kaldığı 81 yıl boyunca adı acılarla, işkencelerle ve idamlarla anıldı. ”Üç Fidan” olarak bildiğimiz Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan’ın arkasından 12 Eylül darbesinde de Necdet Adalı ile Mustafa Pehlivanlıoğlu yok yere idam edilmişlerdi. Bu günküne benzer bir inatlaşmanın sonuçları olarak gencecik beş fidan yok edilmişti.

Ulucanlar Cezaevi Müzesi

Müze tarihi ve müzede bizlere sunulanlar, demokrasinin yalnız sandık olmadığını gösteriyor. Sandık ve millet iradesi diyenlerin yanıldığını gösteriyor. Farklı suçlardan pek çok mahkûmun kaldığı Ulucanlar Cezaevi 1 Temmuz 2006 yılında kapatıldı. Ne olacağı konusunda uzun tartışma ve yorumlar yapıldı ve en iyi sonuca gidildi. Altındağ Belediyesi tarafından restore edildikten sonra müze olarak kapılarını Temmuz 2011 tarihinden itibaren ziyaretçilerine açtı.

Adı infazlarla, işkenceyle, acıyla anılan Ulucanlar Cezaevi, tüm bu gerçekleri ile bugün bambaşka bir görev üstleniyor.  Yok saymak için değil, ders çıkarmak için, unutturmak için değil tekrar umut edebilmek için ziyaretçilerini ağırlıyor. Birkaç yıl öncesine kadar sadece mahkûmların girdiği Ulucanlar Cezaevi, tüm geçmişi ile artık yeni ziyaretçilerini misafir ediyor. Müzenin açılışı olan 2011 yılında, Türkiye’de bir ilki gerçekleştirdiklerini ifade eden Altındağ Belediye Başkanı Veysel Tiryaki, “Ulucanlar Cezaevi Ankara için önemli bir simge. Burasının yıkılmasına izin veremezdik. Ankara’nın kültür ve turizm hayatına önemli bir eser kazandırdığımızı düşünüyorum” diyerek projeye verdiği önemi gözler önüne seriyordu.

Ulucanlar Cezaevi Müzesi

Açıldığı ilk günden bu yana 250 binden fazla kişi tarafından ziyaret edilen Ulucanlar Cezaevi Müzesi, Türkiye’nin ilk Cezaevi Müzesi olmasının yanı sıra, bir birinciliğe daha imza atmış durumda. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın verilerine göre, Ulucanlar Cezaevi Müzesi 2012 yılında Ankara’daki tüm özel müzeler içinde en çok ziyaret edilen müze olurken, Türkiye genelinde ise ilk 10’a girmeyi başarmış. Altındağ Belediye Başkanı Tiryaki; Müze olarak ziyarete açılan cezaevinin kapalı bölümünün ardından, cezaevinin yarı açık bölümünün de kültür, sanat ve kongre merkezi olarak kapılarını açtığını belirtiyor. Tiryaki “Ulucanlar Cezaevi Müzesi’nin Ankara için önemli bir simge olduğuna inanıyorum. Buranın yıkılmaması ve müze olarak hizmete açılması için uzun süre mücadele ettik. Bugün müzenin bu kadar çok ziyaret edilmesi, emeklerimizin boşa çıkmadığını gösteriyor” diyor.

Ulucanlar Cezaevi Müzesi

Ulucanlar Cezaevi Müzesi beni çok etkiledi. Bu nedenle çok zaman harcıyor, çok fotoğraf çekiyor ve her fırsatta tekrar ziyaret ediyorum. 1925 yılından 2013 yılına kadar olan siyasi tarihimizi bölümlere ayırarak müzeyi yazmak istiyorum. Çok zor olacağı endişesi içerisindeyim. Çok çalışmam, araştırmam ve müzeyi birkaç kez daha ziyaret etmem gerekecek diye düşünüyorum. Düşünmek, başlamanın itici gücü olduğuna göre bölümler halinde yazmak gerekir diye düşünüyorum.

Ulucanlar Cezaevi Müzesi

1,753 total views, 1 views today

Share
0 cevaplar

Cevapla

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir